Caxambu và Candongueiro: Khám phá nhịp điệu của văn hóa người da đen ở Minas Gerais
Caxambu và Candongueiro Chúng vang vọng như những nhịp điệu sống động của lịch sử Afro-Brazil từ Minas Gerais, những nhạc cụ mang trong mình hàng thế kỷ kháng chiến và tôn vinh.
Quảng cáo
Nằm giữa lòng Minas Gerais, những chiếc trống này không chỉ là nhạc cụ mà còn là biểu tượng của một nền văn hóa đã vượt qua áp bức và tự tái tạo mạnh mẽ.
Văn bản này đi sâu vào bản chất của những nhạc cụ này, khám phá nguồn gốc, vai trò của chúng trong các biểu hiện văn hóa và tầm quan trọng trong năm 2025, một năm mà việc trân trọng văn hóa người da đen ngày càng trở nên nổi bật hơn.
Tại sao những tiếng trống này vẫn tiếp tục vang vọng mạnh mẽ đến vậy? Chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu, khám phá những câu chuyện, nhịp điệu và ý nghĩa kết nối quá khứ và hiện tại.
Điệu nhảy Caxambu, hay còn gọi là Jongo ở các vùng khác, là một trong những biểu hiện đặc sắc nhất của di sản châu Phi tại Brazil.
Quảng cáo
Bắt nguồn từ các dân tộc Bantu, được những người nô lệ từ Angola và Congo mang đến, nền văn hóa này đã bén rễ ở vùng Đông Nam, đặc biệt là ở Minas Gerais.
Trống Caxambu và Candongueiro Họ là những nhân vật chính của sự kiện này, dẫn dắt các hoạt động ca hát, nhảy múa và tinh thần cộng đồng.
Vào năm 2025, với những sáng kiến như chương trình Afromineiridades của Iepha-MG, những nhạc cụ này sẽ ngày càng được chú trọng trong các lễ hội, hội thảo và chính sách công, củng cố tầm quan trọng văn hóa của chúng.
Bài viết này là lời mời khám phá những âm thanh vượt thời gian.
Nguồn gốc của trống: Rễ châu Phi trên vùng đất Minas Gerais.
Trống Caxambu và Candongueiro Những bản nhạc này bắt nguồn từ cộng đồng người Bantu di cư, mang theo nhịp điệu và tinh thần tâm linh của Angola và Congo. Những người nô lệ thường chơi chúng trong những khoảnh khắc hiếm hoi được giao lưu với nhau.
Trong khu nhà ở của nô lệ, caxambu không chỉ là một nhạc cụ; nó còn là biểu tượng của sự kháng cự. Nhịp điệu mã hóa của nó truyền tải thông điệp, tổ chức các cuộc vượt ngục và giữ gìn bản sắc văn hóa.
Tại Minas Gerais, điệu nhảy caxambu bắt nguồn từ các trang trại cà phê, đặc biệt là ở thung lũng Paraíba. Ngày nay, nó là một di sản văn hóa phi vật thể, được Iphan đăng ký vào năm 2005.
++ Những nhạc cụ ít người biết đến của Brazil nhưng xứng đáng được công nhận.
Việc chế tác thủ công những chiếc trống này phản ánh kiến thức truyền thống của tổ tiên. Chiếc caxambu, loại trống lớn hơn, có da bò căng trên một thân cây rỗng, tạo ra âm thanh trầm ấm và vang vọng.
Chiếc trống candongueiro nhỏ hơn bổ sung nhịp điệu bằng những âm thanh cao vút. Cùng nhau, chúng tạo nên một cuộc đối thoại nhịp nhàng duy trì vòng tròn jongo, kết nối giọng nói và cơ thể.
Vào năm 2025, những nghệ nhân như Mestre Zé do Tambor, đến từ Sabará, sẽ gìn giữ truyền thống này, dạy cho thế hệ trẻ cách chế tạo trống bằng các kỹ thuật có từ hàng trăm năm trước.
Vai trò của trống trong khiêu vũ và cộng đồng
Trong giới jongo, Caxambu và Candongueiro Họ chính là trái tim đang đập. Ca sĩ solo dẫn dắt phần hát, và dàn hợp xướng đáp lại bằng những câu thơ đầy bí ẩn.
Điệu nhảy đòi hỏi sự nhanh nhẹn. Các cặp đôi ở trung tâm ngẫu hứng các bước nhảy, thách thức nhau trong những màn vũ đạo tôn vinh cuộc sống và tổ tiên, trên nền tiếng trống.
Ngoài âm nhạc, những nhạc cụ này còn kết nối các thế hệ. Tại các cộng đồng như Chapada do Norte, ông bà dạy cháu mình chơi nhạc cụ, lưu giữ những ký ức tập thể.
Caxambu cũng mang đậm tính tâm linh. Trước khi vòng tròn được hình thành, những chiếc trống nhận được lễ vật, tôn vinh tổ tiên, trong một nghi lễ thể hiện lòng kính trọng sâu sắc.
Xem thêm: Cách bảo quản nhạc cụ gõ thủ công
Vào năm 2025, các sự kiện như Lễ hội Văn hóa Da đen ở Santana do Caatinga sẽ làm nổi bật jongo, củng cố tầm quan trọng của nó trong các quilombo (khu định cư của những nô lệ trốn thoát) ở Minas Gerais.
Các buổi hội thảo tại trường học, chẳng hạn như tại Trung tâm Văn hóa Pérola Negra ở Uberlândia, mang âm thanh của trống đến với trẻ em, thúc đẩy giáo dục chống phân biệt chủng tộc.
Bản sắc Afro-Minas Gerais: Sự đánh giá hiện tại về văn hóa người da đen
Chương trình Afromineiridades, được Iepha khởi xướng vào năm 2022, là một cột mốc quan trọng. Chương trình này lập bản đồ và bảo vệ các biểu hiện văn hóa như jongo, nơi mà... Caxambu và Candongueiro Chúng tỏa sáng.
Theo Iepha, 70% các biểu hiện văn hóa của Minas Gerais chịu ảnh hưởng từ châu Phi, nhấn mạnh tầm quan trọng của văn hóa da đen trong bản sắc của bang.
Các lễ hội vào năm 2025, chẳng hạn như Palmares Canta Conta e Dança ở Brasília, đã truyền cảm hứng cho Minas Gerais mở rộng các sự kiện tôn vinh những chiếc trống này.
Xem thêm: Những công cụ của điệu Samba de Roda: Khám phá cội nguồn
Các cộng đồng Quilombola, chẳng hạn như cộng đồng Santana do Caatinga, sử dụng caxambu trong các lễ hội tôn giáo, kết hợp đức tin Công giáo và các nghi lễ châu Phi trong một sự pha trộn sống động.
Các chính sách công, chẳng hạn như Giải thưởng Cocar, khuyến khích các nghệ nhân chơi trống jongo bậc thầy, đảm bảo rằng kiến thức về loại trống này được truyền lại.
Tại Belo Horizonte, Circuito Liberdade thúc đẩy các triển lãm và hội thảo, kết nối công chúng thành thị với nhịp sống nông thôn của vùng. Caxambu và Candongueiro.
Ảnh hưởng của trống đối với nhạc Samba và hơn thế nữa
Jongo, được điều khiển bởi Caxambu và Candongueiro, Ông được coi là người tiên phong của điệu samba, có ảnh hưởng đến nhịp điệu đô thị vào đầu thế kỷ 20.
Trong lễ hội Carnival năm 2025, các trường như Salgueiro ở Rio sẽ tôn vinh điệu nhảy caxambu, mang nhịp điệu của nó đến Sambadrome trong các tiết mục được dàn dựng công phu.
Tại Minas Gerais, điệu samba de roda của Diamantina kết hợp nhịp điệu của trống caxambu, cho thấy cách những loại trống này định hình nên những biểu hiện âm nhạc khác nhau.
Các nghệ sĩ đương đại, chẳng hạn như nhóm Tambor Mineiro, kết hợp jongo với nhạc jazz và rap, mang âm thanh truyền thống này đến với công chúng mới.
Các bản thu âm gần đây, chẳng hạn như album “Raízes Vivas” (2024), làm nổi bật nhạc cụ candongueiro trong các bản phối hiện đại, chứng minh tính linh hoạt vượt thời gian của nó.
Các buổi biểu diễn tại những địa điểm như Palácio das Artes ở Belo Horizonte làm nổi bật những nhạc cụ này, kết nối giới trẻ với di sản Afro-Brazil của họ từ Minas Gerais.
Thách thức và Tương lai: Bảo tồn Di sản
Mặc dù ngày càng phổ biến, jongo vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Sự bất dung thứ về tôn giáo đe dọa hoạt động của nó ở một số cộng đồng, đòi hỏi phải có sự đối thoại và tôn trọng văn hóa.
Các bậc thầy già đi, và việc truyền đạt kiến thức bằng miệng về... Caxambu và Candongueiro Điều đó phụ thuộc vào những người trẻ năng động, như những người trong nhóm Renascer ở Sabará.
Quá trình đô thị hóa đang đẩy các cộng đồng nông thôn ra xa khỏi những không gian thiêng liêng của họ, nhưng những sáng kiến như Trung tâm Văn hóa Jongo tại UFF (Đại học Liên bang Fluminense) đang củng cố mạng lưới bảo tồn.
Năm 2025, chính quyền bang Minas Gerais dự định mở rộng các ưu đãi cho các trung tâm văn hóa, đảm bảo nguồn lực cho các hội thảo và sự kiện có sự góp mặt của những loại trống này.
Công nghệ cũng hỗ trợ rất nhiều. Các video hướng dẫn và phát trực tiếp, như trên kênh "Toques Ancestrais", dạy nhịp điệu caxambu cho khán giả toàn cầu.
Các dự án trường học, như dự án của giáo viên đến từ Palmas (TO), kết hợp giữa capoeira và jongo, cho thấy giáo dục là chìa khóa cho tương lai.
Sức mạnh biểu tượng của trống: Một phép so sánh
Hãy tưởng tượng một dòng sông chảy suốt hàng thế kỷ, mang theo những câu chuyện trong dòng nước của nó. Đó chính là cảm giác ấy. Caxambu và Candongueiro, thấm đẫm ký ức Afro-Brazil từ Minas Gerais.
Mỗi nhịp đập là một làn sóng kết nối quá khứ và tương lai, gắn kết tổ tiên và thế hệ trẻ trong một dòng chảy không ngừng của sự phản kháng và lễ hội.
Vào năm 2025, những chiếc trống này sẽ không chỉ vang lên mà còn cất tiếng kêu gọi sự công nhận, thách thức sự lãng quên và truyền cảm hứng cho các thế hệ mới cùng nhảy múa.
Ví dụ thực tế: Cách trải nghiệm Caxambu ngày nay
Tham gia vào vòng tròn jongo ở Sabará, nơi Mestre Zé do Tambor dạy nhịp điệu của... Caxambu và Candongueiro trong các buổi hội thảo miễn phí.
Hãy ghé thăm Bảo tàng Mineiro ở Belo Horizonte, nơi tổ chức các triển lãm về sự pha trộn văn hóa Afro-Brazil, trưng bày các bản sao trống và các buổi biểu diễn trực tiếp.
Bảng: Đặc điểm của trống Caxambu và Candongueiro
| Dụng cụ | Kích cỡ | Âm thanh | Vật liệu | Chức năng trên bánh xe |
|---|---|---|---|---|
| Caxambu | To lớn | Nghiêm trọng | Rương, da bò | Nền tảng nhịp điệu, khả năng lãnh đạo |
| Candongueiro | Bé nhỏ | Cấp tính | Rương, da bò | Đối lập, đối thoại |
Kết luận: Nhịp điệu không ngừng nghỉ của tiếng trống
Trống Caxambu và Candongueiro Chúng không chỉ là những nhạc cụ; chúng là tiếng nói của một dân tộc phản kháng, ca hát và nhảy múa chống lại sự xóa sổ.
Đến năm 2025, với việc tăng cường các chính sách văn hóa và sự tham gia của cộng đồng, những âm thanh này sẽ vang vọng mạnh mẽ hơn nữa, kết nối Minas Gerais với bản sắc châu Phi của mình.
Dù ở các cộng đồng quilombola, sân khấu đô thị hay lớp học, jongo vẫn tồn tại, và tiếng trống của nó tiếp tục kể những câu chuyện về đấu tranh và niềm vui.
Bạn muốn được nghe những nhịp điệu này thật gần? Hãy cùng tham gia một vòng tròn, cảm nhận nhịp điệu và kết nối với một di sản âm nhạc bất tận.
Câu hỏi thường gặp
Điểm khác biệt giữa caxambu và candongueiro là gì?
Kèn caxambu lớn hơn, có âm thanh trầm, trong khi kèn candongueiro nhỏ hơn, có âm sắc cao, tạo nên một cuộc đối thoại nhịp nhàng.
Tôi có thể học chơi loại trống này ở đâu?
Các buổi hội thảo ở Sabará, với Mestre Zé do Tambor, hoặc tại Trung tâm Văn hóa Pérola Negra ở Uberlândia, là những lựa chọn tuyệt vời.
Jongo có phải là một điệu nhảy tôn giáo không?
Không nhất thiết. Đó là một biểu hiện văn hóa có yếu tố tâm linh, nhưng tập trung vào sự hân hoan và phản kháng, chứ không phải tôn giáo.
Caxambu ảnh hưởng đến samba như thế nào?
Nhịp điệu uyển chuyển và đội hình vòng tròn của nó đã truyền cảm hứng cho samba de roda và samba đường phố, đặc biệt là ở vùng Đông Nam Brazil.
Thẩm quyền giải quyết:
Iepha-MG. “Afromineiridades: Valorização da Cultura Negra em Minas Gerais.” 2022.
